સરકારે રૂ. 20 લાખ કરોડના પેકેજની જાહેરાત તો કરી છે પરંતુ આ રૂપિયા આવશે ક્યાંથી?



વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ કોરોના વાયરસને કારણે નબળી પડી રહેલી દેશની અર્થવ્યવસ્થાને વેગ આપવા માટે વિશેષ આર્થિક પેકેજની જાહેરાત કરી છે. આ પેકેજ લગભગ રૂ. 20 લાખ કરોડનું હશે, જેમાં સરકારના તાજેતરના નિર્ણય અને રિઝર્વ બેંકની ઘોષણાઓનો સમાવેશ થાય છે. તે દેશના જીડીપીના લગભગ 10% છે. નાણાંમંત્રી નિર્મલા સીતારામન આ પેકેજ વિશે આજે બુધવારે વિસ્તૃત વિગતો આપશે. પરંતુ સવાલ એ છે કે આ આર્થિક પેકેજ માટે સરકાર પાસેથી પૈસા ક્યાંથી આવશે. ચાલો તેના ગણિતને સમજીએ ..

સરકાર લોન લઈ રહી છે


હકીકતમાં, સરકારે ચાલુ નાણાકીય વર્ષ માટે બજારમાંથી લોન લેવાનો લક્ષ્યાંક વધાર્યો છે. મહત્ત્વની વાત એ છે કે સામાન્ય બજેટમાં તેનું લક્ષ્યાંક રૂ. 7.8 લાખ કરોડ હતું. મતલબ કે આ વર્ષે સરકાર 4.2 લાખ કરોડની વધારાની લોન લેશે. તાજેતરમાં જ, સરકાર દ્વારા એવું કહેવામાં આવ્યું હતું કે કોરોના સંકટને કારણે દેવાનો લક્ષ્યાંક વધારવી જરૂરી છે. નાણાકીય વર્ષના પહેલા 6 મહિનામાં માર્કેટ ગિલ્ટ્સ (બોન્ડ) દ્વારા રૂ. 6 લાખ કરોડ એકઠા કરવામાં આવશે. આ નાણાં કોરોનાથી અર્થવ્યવસ્થા બચાવવા માટે ખર્ચ કરવામાં આવશે.

અસર શું હશે?
તાજેતરમાં જ જાપાની બ્રોકરેજ કંપની નમુરાએ કહ્યું હતું કે, સરકાર 12 લાખ કરોડ રૂપિયાની લોન માર્કેટ લઈ રહી છે. આ સાથે, રાજકોષીય ખાધ 5.5-6% સુધી જઈ શકે છે, જ્યારે સરકારે આ વર્ષ માટે તે 3.5% હોવાનો અંદાજ લગાવ્યો છે. આ નાણાકીય ખાધને ઘટાડવી એ સરકાર માટે મોટો પડકાર છે. જોકે, આ માટે વિવિધ પગલા પણ લેવામાં આવી રહ્યા છે. ઉદાહરણ તરીકે, પેટ્રોલ અને ડીઝલ પર ટેક્સ વધારીને, 1.4 લાખ કરોડ રૂપિયા સરકારી તિજોરીમાં આવશે. બજારના નિષ્ણાતોના મતે ક્રૂડ ઓઇલના ભાવમાં ઐતિહાસિક ઘટાડો થવાનો સમયગાળો છે, આવી સ્થિતિમાં સરકારને ટેક્સ લગાડવો વધુ સરળ થઈ ગયો છે. આને કારણે સામાન્ય લોકોને પેટ્રોલ અને ડીઝલ પર કોઈ મોટી રાહત નથી મળી રહી, પરંતુ કિંમતોમાં વધારે તફાવત નહીં આવે.

રિઝર્વ બેંક પણ મદદ કરશે


રિઝર્વ બેંક પણ કોરોના સંકટમાં સરકારને મદદ કરશે. ન્યૂઝ એજન્સીએ રોઇટર્સ તરફથી દાવો કર્યો હતો કે કેન્દ્ર સરકાર રિઝર્વ બેંક પાસેથી 45 હજાર કરોડની મદદ માગી શકે છે. રોઇટર્સના સમાચારો અનુસાર, આવક વધારવા માટે સરકાર આ પગલાં ભરશે. RBI મોટા પ્રમાણમાં નફો વેપાર કરન્સી અને સરકારી બોન્ડ દ્વારા મેળવે છે. RBI આ કમાણીનો એક ભાગ તેના ઓપરેટિંગ અને ઇમર્જન્સી ફંડ તરીકે જાળવે છે. આ પછી, બાકીની રકમ સરકારને ડિવિડન્ડ તરીકે મળે છે.

Post a Comment

0 Comments